کاپ جام جهانی ۲۰۲۶؛ وزن، ارزش، جنس، عکس و تاریخچه جام قهرمانی

جام قهرمانی جهان که بسیاری آن را با نام «کاپ جام جهانی» یا «مهم ترین جایزه فوتبال» می شناسند، نه فقط یک غنیمت ورزشی بلکه یک اثر هنری ارزشمند و گرانبهاست . این جام که از سال ۱۹۷۴ نماد برترین تیم فوتبال جهان است، امسال نیز در مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ که از ۱۱ ژوئن تا ۱۹ ژوئیه در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار می شود، در دستان کاپیتان تیم قهرمان خواهد درخشید . اما شاید کمتر کسی بداند این جام که از ۱۸ قیراط طلای خالص ساخته شده، چقدر وزن دارد، ارزش واقعی آن چقدر است و چه مسیر تاریخی ای را پشت سر گذاشته تا به نماد امروزی فوتبال جهان تبدیل شود.

کاپ جام جهانی ۲۰۲۶ چه نامی دارد؟

کاپ جام جهانی ۲۰۲۶ رسماً «جام جهانی فیفا» (FIFA World Cup Trophy) نام دارد . این جام از سال ۱۹۷۴ جایگزین جام قبلی به نام «جام ژول ریمه» شده است. بر خلاف تصور عموم، این جام هیچ نام مستعار یا عنوان ویژه دیگری ندارد و به سادگی با همین نام شناخته می شود . با این حال، به دلیل ارزش و اعتبار فوق العاده آن، بسیاری از رسانه ها و هواداران از آن به عنوان «گرانبهاترین جایزه ورزشی جهان» یاد می کنند . جالب است بدانید که جام قبلی ابتدا «ویکتوری» (پیروزی) نام داشت و بعدها به افتخار ژول ریمه، بنیانگذار جام جهانی، تغییر نام یافت .

تاریخچه جام قهرمانی جام جهانی فوتبال

تاریخچه جام قهرمانی جام جهانی به دو دوره تقسیم می شود: جام ژول ریمه (۱۹۳۰ تا ۱۹۷۰) و جام جهانی فیفا (۱۹۷۴ تا امروز). در ادامه به مهم ترین وقایع تاریخی این دو جام می پردازیم.

✅داستان جام ژول ریمه – جام گمشده تاریخ:

جام ژول ریمه اولین بار در سال ۱۹۳۰ به برنده اولین دوره جام جهانی اهدا شد. این جام که در اصل «ویکتوری» نام داشت، از نقره طلاکاری شده ساخته شده بود و الهه یونانی نایک (پیروزی) را به تصویر می کشید . ماجرای این جام پر از فراز و نشیب است. در سال ۱۹۶۶، چهار ماه قبل از جام جهانی انگلستان، این جام از یک نمایشگاه عمومی در لندن به سرقت رفت. یک هفته بعد، یک سگ کولی به نام «پیکلز» آن را در حالی که در روزنامه پیچیده شده بود، زیر یک پرچین در جنوب لندن پیدا کرد . پس از اینکه برزیل در سال ۱۹۷۰ برای سومین بار قهرمان شد، طبق قوانین فیفا، این جام به طور دائمی به برزیل تعلق گرفت. اما tragedy بار دیگر تکرار شد. در سال ۱۹۸۳، جام ژول ریمه از مقر فدراسیون فوتبال برزیل در ریودوژانیرو دزدیده شد و هرگز پیدا نشد . اعتقاد بر این است که جام ذوب شده و به شمش طلا فروخته شده است .

✅تولد جام جدید – شاهکار سیلویو گاتزانیتا:

پس از تعلق گرفتن جام ژول ریمه به برزیل، فیفا مسابقه ای برای طراحی یک جایزه جدید برگزار کرد. از میان ۵۳ طرح ارسالی از ۷ کشور، طرح «سیلویو گاتزانیتا»، مجسمه ساز ایتالیایی، انتخاب شد . جام جدید برای اولین بار در جام جهانی ۱۹۷۴ در آلمان غربی به تیم قهرمان اهدا شد. گاتزانیتا در توصیف اثر خود گفته است: «خطوط از پایه بیرون می آیند، به صورت مارپیچ بالا می روند، باز می شوند تا جهان را در آغوش بگیرند. از پویایی شگفت انگیز بدنه فشرده مجسمه، پیکره های دو ورزشکار در لحظه هیجان انگیز پیروزی سر بر می آورند» . از آن زمان تا کنون، ۶ تیم مختلف موفق به فتح این جام شده اند و نام آن ها در پایه جام حک شده است .

✅جام اصلی کجاست و قهرمانان چه چیزی دریافت می کنند؟:

بر خلاف تصور عموم، تیم قهرمان جام جهانی، جام اصلی را با خود به خانه نمی برد. جام اصلی در موزه فیفا در زوریخ سوئیس نگهداری می شود و تنها در مراسم اهدای جوایز و تورهای تبلیغاتی از آن استفاده می شود . آنچه قهرمانان بر روی سکوها بالای سر می برند، یک نسخه کپی برنزی با روکش طلا است که فیفا به عنوان جایزه دائمی به هر قهرمان اهدا می کند . از سال ۲۰۰۶، پس از آخرین بازسازی جام، قانون جدیدی وضع شده است: جام اصلی تنها در لحظه اهدای جایزه به کاپیتان تیم قهرمان داده می شود و بلافاصله پس از آن، توسط فیفا بازپس گرفته می شود . نکته جالب دیگر اینکه اگر تیمی سه بار موفق به فتح جام جهانی شود، یک نسخه کپی دائمی از جام به آن تعلق می گیرد. آلمان (پس از قهرمانی در ۲۰۱۴) و آرژانتین (پس از قهرمانی در ۲۰۲۲) تاکنون موفق به دریافت این کپی دائمی شده اند .

جام ژول ریمه چه تفاوتی با جام فعلی دارد؟

تفاوت اصلی میان جام ژول ریمه (۱۹۳۰ تا ۱۹۷۰) و جام جهانی فیفا (۱۹۷۴ تا امروز) در طراحی، ابعاد، جنس و قوانین تعلق گرفتن آن هاست .

جام ژول ریمه که توسط «آبل لافلور» طراحی شده بود، الهه یونانی نایک (پیروزی) را در حالی که جامی هشت ضلعی بالای سر خود گرفته بود، نشان می داد . این جام از نقره استرلینگ طلاکاری شده ساخته شده بود و پایه آن از سنگ لاجورد بود . ارتفاع آن ۳۵ سانتی متر و وزنش ۳.۸ کیلوگرم بود . مهم ترین تفاوت این جام با جام فعلی در قانون تعلق گرفتن آن بود: هر تیمی که سه بار قهرمان می شد، جام را برای همیشه از آن خود می کرد. برزیل در سال ۱۹۷۰ به این مهم دست یافت و جام ژول ریمه را تصاحب کرد، اما متأسفانه این جام در سال ۱۹۸۳ به سرقت رفت و هرگز پیدا نشد .

وزن کاپ جام جهانی چقدر است؟

شاید باور نکنید اما کاپ جام جهانی که آنقدر براق و بزرگ به نظر می رسد، اصلاً آنقدرها هم که فکر می کنید سنگین نیست! در جدول زیر وزن دقیق این جام و مقایسه آن با جام قبلی را مشاهده می کنید.

جنس جام جهانی از چیست؟

جام جهانی فیفا از ترکیبی از گرانبهاترین فلزات و سنگ های قیمتی ساخته شده است که آن را به یکی از ارزشمندترین جوایز ورزشی جهان تبدیل کرده است.

✅طلای ۱۸ عیار – قلب تپنده جام:

بدنه اصلی جام جهانی فیفا از طلای ۱۸ عیار (75 درصد طلای خالص) ساخته شده است . وزن طلای به کار رفته در این جام حدود ۵ کیلوگرم است . استفاده از طلای ۱۸ عیار به جای طلای ۲۴ عیار (طلای خالص) به دلیل استحکام بیشتر آن است، زیرا طلای خالص بسیار نرم است و به راحتی آسیب می بیند. جالب است بدانید که با وجود این مقدار طلا، این جام به دلیل توخالی بودن، وزن نسبتاً مناسبی دارد و قابل حمل است .

✅مالاکیت سبز – پایه ای از جنس تاریخ:

پایه این جام از سنگ نیمه قیمتی مالاکیت (Malachite) ساخته شده است که به رنگ سبز درخشان است . این پایه از دو لایه مالاکیت تشکیل شده است. قطر پایه ۱۳ سانتی متر است. این سنگ ها در طول سال ها چندین بار بازسازی و تعویض شده اند تا همواره ظاهری درخشان داشته باشند. ترکیب طلای زرد و مالاکیت سبز، تضاد رنگی بسیار زیبایی ایجاد کرده که یکی از عوامل جذابیت بصری این جام است .

✅توخالی، نه توپر – راز بلند شدن توسط قهرمانان:

اگرچه بسیاری از مردم فکر می کنند این جام از طلای توپر ساخته شده است، اما حقیقت چیز دیگری است. سر توماس بل، شیمیدان برجسته بریتانیایی، محاسبه کرد که اگر این جام از طلاى توپر ساخته شده بود، وزنی بین ۷۰ تا ۸۰ کیلوگرم داشت و بلند کردن آن تقریباً غیرممکن بود . به همین دلیل، سازندگان ایتالیایی آن (GDE Bertoni) جام را به صورت توخالی طراحی و تولید کرده اند . این طراحی هوشمندانه باعث شده است که با وجود استفاده از مقدار قابل توجهی طلا، وزن نهایی جام تنها حدود ۶ کیلوگرم باشد و هر کاپیتانی بتواند آن را بالای سر ببرد .

ارزش مالی کاپ جام جهانی ۲۰۲۶

ارزش واقعی کاپ جام جهانی فیفا به این بستگی دارد که از چه زاویه ای به آن نگاه کنیم. اگر تنها ارزش مواد به کار رفته در آن را محاسبه کنیم، با در نظر گرفتن قیمت جهانی طلا و فرآیند دست ساز تولید، رقم فعلی حدود ۲۵۰,۰۰۰ دلار آمریکا است . اما کارشناسان و گزارش هایی که توسط نشریه اتلتیک منتشر شده اند، تخمین می زنند که اگر این جام هرگز به حراج گذاشته شود – کاری که تقریباً غیرممکن به نظر می رسد – ارزش آن به راحتی می تواند از ۲۰ میلیون دلار فراتر رود . البته باید توجه داشت که این ارقام مربوط به ارزش ذاتی و مادی جام است، در حالی که ارزش احساسی و نمادین آن برای فوتبال دوستان جهان و بازیکنانی که آرزوی بالابردن آن را دارند، فراتر از هر رقم و عددی است . علاوه بر ارزش خود جام، فیفا برای جام جهانی ۲۰۲۶ مبلغ ۵۰ میلیون دلار به عنوان جایزه نقدی به تیم قهرمان اهدا می کند که رکوردی جدید در تاریخ این مسابقات محسوب می شود .

ابعاد و مشخصات فنی جام قهرمانی

کاپ جام جهانی فیفا با طراحی منحصر به فرد و مشخصات فنی دقیق خود، یکی از ارزشمندترین آثار هنری در دنیای ورزش است. در جدول زیر مشخصات کامل این جام ارائه شده است.

چه تیم‌هایی موفق به بالابردن این جام شده‌اند؟

از زمان معرفی جام جهانی فیفا در سال ۱۹۷۴، تنها ۶ تیم مختلف موفق شده‌اند این جام ارزشمند را بالای سر ببرند. در جدول زیر لیست کامل قهرمانان جام جهانی (جام فعلی و سابق) به ترتیب سال ارائه شده است.

قهرمانان جام جهانی فیفا (۱۹۷۴ تا ۲۰۲۲) – جام فعلی

قهرمانان جام ژول ریمه (۱۹۳۰ تا ۱۹۷۰) – جام قبلی

رکوردها: برزیل با ۵ قهرمانی پرافتخارترین تیم تاریخ جام جهانی است. آلمان و ایتالیا هر کدام با ۴ قهرمانی و آرژانتین با ۳ قهرمانی در رده‌های بعدی قرار دارند .

آیا قهرمان جام جهانی جام اصلی را دریافت می‌کند؟

پاسخ کوتاه خیر است. بر خلاف تصور عموم، تیمی که جام جهانی را فتح می‌کند، جام اصلی طلایی را با خود به خانه نمی‌برد. این قانون سختگیرانه پس از ماجراهای تلخ جام قبلی (جام ژول ریمه) وضع شده است .

جام ژول ریمه چه بلایی سر آورد؟ جام ژول ریمه که از سال ۱۹۳۰ به قهرمانان اهدا می‌شد، زندگی پرماجرایی داشت. در سال ۱۹۶۶، چهار ماه قبل از جام جهانی انگلستان، این جام از یک نمایشگاه عمومی در لندن به سرقت رفت. یک هفته بعد، یک سگ کولی به نام «پیکلز» آن را در حالی که در روزنامه پیچیده شده بود، زیر یک پرچین در جنوب لندن پیدا کرد . پس از اینکه برزیل در سال ۱۹۷۰ برای سومین بار قهرمان شد، طبق قوانین فیفا، این جام به طور دائمی به برزیل تعلق گرفت. اما tragedy بار دیگر تکرار شد. در سال ۱۹۸۳، جام ژول ریمه از مقر فدراسیون فوتبال برزیل در ریودوژانیرو دزدیده شد و هرگز پیدا نشد. اعتقاد بر این است که جام ذوب شده و به شمش طلا فروخته شده است . به همین دلیل، فیفا تصمیم گرفت دیگر هیچ وقت چنین اشتباهی تکرار نشود.

قوانین جدید برای جام فعلی: از سال ۱۹۷۴، قوانین جدید و سختگیرانه‌ای اعمال شده است:

• جام اصلی هیچ گاه از خزانه فیفا خارج نمی‌شود. این جام ارزشمند در موزه فیفا در زوریخ سوئیس نگهداری می‌شود .

• آنچه قهرمانان در لحظه دریافت بر روی سکوها بالای سر می‌برند، تنها یک نسخه کپی برنزی با روکش طلا است .

• از سال ۲۰۰۶، قانون حتی سخت‌گیرانه‌تر شده است: جام اصلی تنها در لحظه اهدای جایزه به کاپیتان تیم قهرمان داده می‌شود و بلافاصله پس از آن، توسط فیفا بازپس گرفته می‌شود .

• تنها استثنا: اگر تیمی سه بار موفق به فتح جام جهانی شود، یک نسخه کپی دائمی از جام به آن تعلق می‌گیرد. آلمان (پس از قهرمانی در ۲۰۱۴) و آرژانتین (پس از قهرمانی در ۲۰۲۲) تاکنون موفق به دریافت این کپی دائمی شده‌اند .

به طور خلاصه، تیم قهرمان یک مدال طلا و یک نسخه کپی از جام را دریافت می‌کند، اما جام اصلی طلایی همیشه در جای امن خود در سوئیس باقی می‌ماند.

عکس‌ های کاپ جام جهانی ۲۰۲۶